EEPROM-werk op de werkbank

In bijna elke moderne auto zit een geheugenchip, het EEPROM, in een of meer modules. Daarin staan de gegevens waar de beveiliging op leunt, zoals pincodes en de gegevens van de sleutels. Meestal zijn die via de diagnosestekker te bereiken. Lukt dat niet, dan bouwen wij de module uit en lezen wij het geheugen uit op onze werkbank in Nieuwegein. Samen met modulewerk is dit het werk dat wij het meest doen.

Hieronder leest u wat een EEPROM is, waarom er voorzichtig mee moet worden omgegaan, wanneer het werk naar de werkbank verhuist, en hoe het bij ons verloopt.

EEPROM is een afkorting van electrically erasable programmable read-only memory. In gewone woorden: een geheugenchip die met elektriciteit kan worden gewist en daarna opnieuw beschreven. Chipmaker NXP legt het verschil met de oudere EPROM uit: die werd gewist door het oppervlak van de chip aan ultraviolet licht bloot te stellen. Een EEPROM heeft dat niet nodig.

Het geheugen is niet-vluchtig. Dat betekent dat de gegevens bewaard blijven als de stroom wegvalt. Werkgeheugen (RAM) werkt anders: zonder stroom is de inhoud weg. Texas Instruments noemt in zijn lesmateriaal het niet-vluchtige geheugen de plek waar een microcontroller zijn programma en zijn kalibratiegegevens bewaart.

NXP beschrijft ook waar EEPROM vaak voor dient: voor gegevens die tijdens het gebruik kunnen veranderen en toch moeten blijven staan als de stroom eraf is.

Een EEPROM is meestal klein. Volgens NXP gaat het in de regel om hooguit enkele kilobytes.

Veel elektronica heeft zo’n klein EEPROM naast het geheugen voor het programma. NXP noemt als gebruik onder meer het opslaan van gegevens en van unieke kenmerken van het eindproduct.

Een EEPROM bewaart elke bit als een kleine elektrische lading op een geïsoleerd stukje materiaal in de chip. Lekt die lading weg, of komt er lading bij, dan kan een bit van waarde veranderen.

In een EEPROM kan één enkele byte worden gewijzigd, zonder de rest van de inhoud aan te raken. Dat is ook het grote verschil met flashgeheugen. Flash wist volgens NXP niet per byte, maar in grotere blokken tegelijk, de zogeheten sectoren.

Niet elke microcontroller heeft een apart EEPROM. NXP noemt families van microcontrollers zonder EEPROM, waarin de EEPROM-functie wordt nagebootst in het flashgeheugen. Waar de gegevens in een bepaalde module staan, verschilt dus van systeem tot systeem.

Een EEPROM gaat niet eindeloos mee. Bij elke keer wissen en opnieuw schrijven zet de chip een hoge spanning op de geheugencel. Volgens NXP slijt de cel daardoor elke keer een klein beetje, tot hij op een gegeven moment niet meer goed werkt. Het aantal schrijfbeurten is dus begrensd.

Er zijn ook momenten waarop de gegevens extra kwetsbaar zijn. Chipmaker Microchip noemt het in- en uitschakelen van de spanning, spanningspieken op de stuurlijnen en storingen in het systeem. Juist dan kan de inhoud beschadigd raken.

Microchip wijst er ook op dat de inhoud van een EEPROM vaak bepaalt hoe het apparaat waarin hij zit, werkt. Daarom moet er met de inhoud zorgvuldig worden omgegaan.

Voor een deel van de elektronica in de auto heeft Europa regels gemaakt over dit soort geheugen. Volgens richtlijn 98/69/EG moeten fabrikanten die in de computer voor de uitstootregeling herprogrammeerbaar geheugen zoals EEPROM gebruiken, ongeoorloofd herprogrammeren tegengaan. De richtlijn noemt daarbij onder meer versleuteling van gegevens.

Dezelfde richtlijn stelt eisen aan losse geheugenchips met kalibratiegegevens in die computer. Ze moeten zijn ingegoten, in een verzegelde behuizing zitten of elektronisch zijn beveiligd. Zonder speciaal gereedschap en speciale procedures mogen ze niet te wijzigen zijn.

Dat de diagnosestekker bij een auto niet genoeg is, betekent niet dat het werk niet kan. Het betekent dat het werk verhuist: van de stekker naar de module zelf. Hoe nieuwer de auto, hoe vaker dat zo is. Waar die grens ligt, hangt vaak af van de module die erin zit en niet van het bouwjaar. Hoe het inleren van een sleutel via stekker of werkbank verloopt, staat bij autosleutel programmeren en inleren.

Waar de gegevens staan, verschilt per merk. Daarom is EEPROM-werk niet steeds dezelfde klus. Welke module dat bij uw merk is, de CEM, de BSI of de BCM, leest u bij module reparatie.

Niet elke klus vraagt hetzelfde van het geheugen. Soms is uitlezen genoeg: dan is de code bekend en gaat het werk verder via de stekker. Soms moet het geheugen ook worden aangepast en weer teruggeschreven. Hoe de beveiliging bij BMW per generatie is opgebouwd, staat bij immobilizer storing.

Welke van die routes uw auto vraagt, hangt af van het systeem. Daarom stellen wij eerst vast welk systeem uw auto heeft, voordat de module eruit gaat.

In drie situaties kan het geheugen van een module in beeld komen.

• Er moet een sleutel bij. Meestal gaat dat via de diagnosestekker. Lukt dat bij uw auto niet, dan gaat het verder op de werkbank.
• Alle sleutels zijn kwijt. Dan is er geen werkende sleutel meer om mee te beginnen. Wat daarbij komt kijken, vindt u op de pagina nieuwe sleutel als alle sleutels kwijt zijn.
• Er wordt een module vervangen. Dan kan het nodig zijn dat gegevens van uw auto naar de nieuwe module gaan.

Is er een sleutel verloren of gestolen? Lees dan eerst autosleutel kwijt.

Voor dit werk is meer nodig dan een diagnoseapparaat. Op de werkbank staat apparatuur die speciaal gemaakt is om modules en geheugenchips uit te lezen en te programmeren. Welk apparaat bij uw auto past, bepaalt het systeem in de auto.

De Consumentenbond schrijft dat een dienstverlener vooraf op risico’s moet wijzen. Volgens ConsuWijzer van de ACM kunt u achteraf niet klagen over een risico waar de ondernemer u vooraf voor waarschuwde en dat u heeft geaccepteerd.

Vraag dus gerust wat er bij uw auto kan gebeuren, voordat u ja zegt tegen het werk.

Voor EEPROM-werk staat geen vast bedrag in de prijstabel. Merk, bouwjaar en het beveiligingssysteem van de auto bepalen wat het wordt. Bij een storing komt eerst Onderzoek, gemiddeld € 150 voor het zoeken; onderdeel en arbeidsloon volgen daarna. Gaat het om een nieuwe sleutel, dan krijgt u voor de sleutel en het programmeren één bedrag. Wat er bij uw auto bij komt, hoort u vooraf. Alle bedragen staan bij de prijzen.

Weten wij al welk werk er nodig is, bijvoorbeeld omdat er een sleutel bij moet, dan zoeken wij niet eerst naar een storing. Het Onderzoek valt dan weg.

Zijn alle sleutels kwijt, dan is het EEPROM-werk onderdeel van die klus. Ook als de module daarvoor op de werkbank gaat, blijft het bij de prijs van die klus: € 250 tot € 750, inclusief btw.

Voor EEPROM-werk maakt u een afspraak. Het gebeurt aan Betuwehaven 31, waar de apparatuur staat, en uw auto blijft zolang bij ons. Hoeveel tijd dat kost, verschilt per auto en per week; u hoort het zodra wij de datum vastleggen. Voorrijkosten zijn er in de werkplaats niet, en parkeren kan er ruim.

Breng alle sleutels mee die u van de auto heeft, ook de reserve uit de la. Moeten de sleutels opnieuw worden ingeleerd, dan gebeurt dat in één keer met alle sleutels. Een sleutel die thuis is gebleven, werkt daarna niet meer. Aan het eind start u samen met ons de auto.

U kunt pinnen, contant betalen of overmaken. Wij helpen u graag in het Nederlands, Turks of Engels. Kies in het aanvraagformulier de optie “Module- of EEPROM-werk”, of bel of app ons en geef het chassisnummer meteen door. Wat wij nog meer doen, ziet u bij alle diensten.

EEPROM-werk doen wij in de werkplaats, niet langs de weg. De module moet eruit, en daarvoor is de werkbank nodig.

Om een kentekenbewijs en legitimatie vragen wij alleen als er sleutels kwijt zijn. Zijn alle sleutels weg, dan beginnen wij aan het werk zodra u die papieren kunt tonen.

Wat is het verschil tussen EEPROM-werk en een sleutel inleren? Bij inleren gaat het werk via de diagnosestekker. Bij EEPROM-werk halen wij de gegevens direct uit de geheugenchip van de module, op de werkbank. Dat is nodig als de stekker niet genoeg is.

Blijven de gegevens bewaard als de stroom wegvalt? Een EEPROM is niet-vluchtig geheugen: de inhoud blijft staan zonder stroom. Wel noemt Microchip het in- en uitschakelen van de spanning en spanningspieken als momenten waarop gegevens kwetsbaar zijn.

Waarom duurt dit langer dan een sleutel bijmaken? De module moet uit de auto, op de werkbank worden uitgelezen en weer worden teruggezet. Hoe lang dat duurt, verschilt per auto. Daarom werken wij op afspraak en blijft de auto bij ons.

Kunnen jullie het geheugen van elke module lezen? Dat verschilt per systeem. Geef ons het chassisnummer, dan zoeken wij vooraf uit wat er bij uw auto kan.

Kan een sleutel die uit het geheugen is gewist, later weer worden gebruikt? Toyota zegt van niet. Volgens een servicebulletin van Toyota in de Verenigde Staten worden bij een volledige reset van de sleutelcodes alle geregistreerde sleutels gewist, en is een sleutel die eenmaal is verwijderd daarna nooit meer te gebruiken, ook niet op een andere auto.

• Modulereparatie: CEM, BSI en BCM, als de module zelf kapot is.
• Immobilizer storing, bij een startonderbreker die de motor blokkeert.
• Autosleutel programmeren en inleren, voor inleren via de stekker.
• Nieuwe sleutel als alle sleutels kwijt zijn, voor wie geen enkele sleutel meer heeft.
• Onderzoek: eerst de storing zoeken, als de oorzaak nog onbekend is.